01 — Düzeltme
Dört anlatı, farklı kanıtlar
Bazı iddialar düzeltilebilir; bazıları ise tanım ya da olasılık meselesidir. Hepsine aynı “yanlış” damgasını vurmak kanıtın sınırını aşar.
"Bingham 1911'de cangılda kayıp bir şehir keşfetti."
Bingham'dan önce burayı bilen insanlar vardı. Çiftçi Melchor Arteaga ona yol gösterdi; sırtta tarım yapan aileler yaşıyordu. Bingham, Lizárraga'nın 1902 tarihli ziyaret izini de kaydetti. Bu bilgiler, 1911'de yerin kimse tarafından bilinmediği anlatısını düzeltir; her dönemde herkesçe bilindiğini göstermez. Kaynak: Amado Gonzales & Bauer, 2022, s. 19–20; sonuçlar, s. 26–27
"Sitenin adı İnkalardan gelir: Machu Picchu."
Arşiv incelemesinin önerisi Picchu veya daha olası olarak Huayna Picchu. Çalışma, Cisneros'un 1904 atlasında Huayna Picchu adlı bir yerleşimin anıldığını ve erken sömürge dönemi belgelerini birlikte değerlendiriyor. Bugünkü ad ise Bingham'ın rehberinden aldığı bilgiyle seçtiği ad. Bu, özgün adı kesinleştiren bir yazıt değil, belgelerden yapılan tarihsel bir çıkarım. Kaynak: Amado Gonzales & Bauer, 2022, s. 24–27; 1904 atlası çalışmada s. 41'e atıfla aktarılıyor
"Şehirse kraliyet malikânesi olamaz."
İşlev ve yerleşim türü ayrı sorular. Pachacuti'yle ilişkilendirilen kraliyet malikânesi yorumu araştırmalarda benimseniyor; bu, yerleşime “kent” denmesini kendiliğinden yanlış yapmaz. 2021 AMS çalışması yaklaşık 1420–1532 kullanım aralığı öneriyor. Mezarların tarihlenmesi, bütün yapıların tek bir yılda inşa edildiğini göstermez. Kaynak: Salazar ve diğerleri, 2023, s. 1–2; Burger ve diğerleri, 2021, yayıncı özeti
"Machu Picchu, Bingham'ın aradığı Vilcabamba'ydı."
Bingham 1911'de Vitcos ve Vilcabamba'yı bulmayı amaçlıyordu. Machu Picchu'nun malikâne işleviyle bu direniş merkezlerinin tarihi birbirine karıştırılmamalı. “Kayıp şehir” bir kitap başlığı ve popüler adlandırmadır; bir yerleşimin tarihsel kimliğini tek başına kanıtlamaz. Kaynak: Amado Gonzales & Bauer, 2022, s. 18–19; Salazar ve diğerleri, 2023, giriş
Ad, kullanım ve tanınma tarihi birbirinin yerine geçmez. Bir yerin dünyaca tanınması, orayı ilk bilen kişinin o ziyaretçi olduğu anlamına gelmez. Yeni bir ad önerisi de kesinleşmiş bir özgün ad değildir.
02 — 2023
Peki orada gerçekte kim yaşadı?
DNA ölçümü, tarihsel yorum ve insanların kimliği aynı bilgi değildir.
Antik DNA çalışması · Science Advances, 2023
Mezarlarda görülen genetik çeşitlilik
Machu Picchu'ya gömülü 34 bireyden genom genelinde DNA verisi üretildi; 30 bireyin verisi ayrıntılı soy modellemesine yeterliydi. Arkeolojik ve tarihsel bağlam, bu mezar topluluğunu yanacona ve eski aclla hizmet gruplarıyla ilişkilendiriyor. Görevleri DNA'dan doğrudan okunmuyor.
- Soy modelleri And yaylaları, Peru kıyıları ve Amazonya bağlantılı farklı profiller gösteriyor. Bu, örneklenen mezarlardaki çeşitliliği ortaya koyuyor.
- Amazonya bağlantılı profiller bazı bireylerde baskın, bazılarında diğer soylarla karışık. Örneklemden bütün personelin köken oranı hesaplanamaz.
- Yakın akrabalık incelemesinde tek bir birinci derece çift saptandı; yazarlar bunu muhtemel anne–kız çifti olarak yorumluyor.
- Karışık soy, farklı kökenlerden ataları gösterir; bu karışımın nerede ve ne zaman oluştuğu her birey için belirlenemiyor. Ortak gömü alanı, aynı anda gömülme ya da evlilik kaydı değildir.
Makale bu topluluğu, birlikte yer değiştiren mitimaes gruplarıyla eşitlemiyor; yanacona ve eski aclla yorumunu destekliyor. Genetik soy, etnik kimliği veya kişinin kendini nasıl tanımladığını tek başına göstermez. Kaynak: Salazar ve diğerleri, s. 3–7, özellikle şekil 4 ve s. 6–7.
Örneklem sınırı: İncelenen bireyler, hizmet gruplarıyla ilişkilendirilen mezarlardan seçildi; malikâne nüfusunun rastgele örneği değiller. Sonuçlar kraliyet ailesine, bütün ziyaretçilere veya İnka toplumunun tamamına genellenemez.
03 — Mühendislik
Görünen yapının altındaki drenaj
Jeofizik araştırma, yüzey altında kalan düzenlemeleri gösteriyor; toplam inşaat emeğini ölçmüyor.
2023 çalışması yer radarı, elektrik özdirenç ve diğer yöntemlerle Plaza Principal ile bitişik terasları inceledi. Sonuçlar, doğal bir su toplama alanının drenaj ve dolgu düzenlemeleriyle dönüştürüldüğünü destekliyor.
Burada suyu uzaklaştırmak ve zemini düzenlemek mimarinin bir parçası. Araştırma, gömülü drenaj yapıları ve farklı yapım evreleri için veri sağlıyor. Her terasın aynı kesitte yapıldığını veya bütün sitenin iş gücü dağılımını ölçtüğünü söylemiyor.
Kaynak: Masini ve diğerleri, 2023, tartışma bölümü, şekil 7–8. Bir yapının bugün ayakta olması ise tek başına bütün tasarımların deprem dayanımını kanıtlamaz.
%60 nereden geliyor? Masini ve diğerleri, drenaj için su toplama alanını yeniden düzenleme emeğine ilişkin yaklaşık %60 değerini Wright ve Valencia Zegarra'nın kitabına atıfla aktarır. Bu, jeofizik araştırmanın bağımsız olarak ölçtüğü bir oran değil. Kitaptaki hesabın yöntemi bu denetimde doğrulanamadığı için oranı kesin bir dağılım grafiği olarak sunmuyoruz.
04 — Taş
Harçsız duvarın deprem davranışı nasıl incelenir?
Harçsız taş örgü, ayrı blokların temaslarından oluşur. Blokların şekli, duvarın geometrisi ve temas özellikleri, sarsıntıdaki davranışı değerlendirmek için önemlidir.
Lipa ve diğerlerinin çalışması Sacsayhuaman'daki bir duvarı rijit cisim dinamiğiyle modeller. Yayıncı özeti, yöntemin olası göçme mekanizmalarını incelemeye yararlı olduğunu söylüyor; bütün blokların her depremden sonra yerine döneceğini söylemiyor.
Başka bir yerleşimdeki duvar modeli, Machu Picchu'nun ölçülmüş deprem performansı değildir. Gerçek davranışı değerlendirmek için malzeme, geometri, temel koşulları ve sarsıntı girdisi birlikte incelenmelidir.
Deneyim ve yineleme, yapı tekniklerinin gelişimini açıklayabilecek bir yorumdur. Ancak bunu İnka ustalarının belgelenmiş tasarım süreci veya ulaşılmış bir “optimum” olarak sunamayız.
Erişim sınırı: Lipa, Tarque, Pelà ve Goicolea'nın bölümünün yayıncı özeti kontrol edildi; tam metni bu denetimde okunamadı. Bölüm 2023'te çevrimiçi yayımlandı, yayıncı künyesi 2024 tarihini kullanıyor. Özette belirtilmeyen sayısal sonuçları bu yazıya aktarmıyoruz.
05 — Sonuç
Kanıtın kurduğu tablo
Bu yazının sonucu
Bir yer, tek bir etiketle açıklanmıyor
Bingham'dan önceki ziyaretler belgelenebiliyor; özgün ad için olasılık içeren bir arşiv yorumu var. Kraliyet malikânesi işlevi, “kent” sözcüğünü tek başına yanlış yapmıyor. Yeni tarihler de kullanım aralığı sunuyor, tek bir inşa günü değil.
DNA, seçilmiş mezarlardaki genetik çeşitliliği gösteriyor. Hizmet grubu, göç süreci ve aile ilişkileri bu ölçümlerle tarihsel bağlamın birlikte yorumlanmasını gerektiriyor. Soy profili etnik kimlikle eşitlenemez.
Drenajın yüzey altındaki izleri ölçülebiliyor; toplam emek oranı ve bütün yapıların deprem dayanımı için aynı kesinlik yok. Bir bulgunun gücü, cevapladığı sorunun sınırlarıyla birlikte okunmalı.
06 — Bitmemiş işler
Dürüstçe: bilmediklerimiz
Adı kesin olarak Huayna Picchu muydu?
Çalışmanın önerisi Picchu veya daha olası Huayna Picchu. Geç dönem adları tek başına İnka dönemindeki adı kanıtlamaz; erken sömürge belgeleriyle birlikte yorumlanır.
DNA sonuçları ne kadar genellenebilir?
34 bireyden veri üretildi, 30'u ayrıntılı soy modellemesine girdi. Bu seçilmiş mezar örneklemi, bütün personelin, kraliyet ailesinin veya İnka toplumunun temsili sayımı değildir.
Yer altı emeği gerçekten %60 mı?
2023 makalesinin önceki kitaba atıfla aktardığı yaklaşık değer. Jeofizik ölçüm, bu oranı bağımsız olarak doğrulamıyor; hesabın yöntemi bu denetimde doğrulanamadı.
Site neden terk edildi?
AMS çalışması kullanım için yaklaşık 1420–1532 aralığı öneriyor. Bu tarih modeli, ayrılmanın nedenini veya herkesin aynı gün ayrıldığını tek başına belirlemez.
Malikâne tam olarak ne için kullanılıyordu?
Kraliyet malikânesi yorumu tarihsel ve arkeolojik bağlama dayanıyor. Ancak her mekânın kullanımı, mevcut kayıtlarla aynı ayrıntıda çözülemiyor.
Kanıt dosyası: Machu Picchu: Dört İddiayı Sınamak
Amado Gonzales ve Bauer, arşiv belgelerine dayanarak Machu Picchu yerleşiminin İnka dönemindeki adının Picchu veya daha olası Huayna Picchu olduğunu öneriyor.Tartışmalı
İnceleme: Taslak — henüz editoryal inceleme kaydı yok
İnceleme notu: Özgün ad olasılık olarak korundu. 2021 çevrimiçi tarih ile 2022 dergi sayısı yılı ayrıldı; önceki “2022 yanlış” notu geri çekildi. Tam makale okundu; özgün arşiv belgeleri ve atlas ayrıca görülmedi. Kanıt kimlikleri korunuyor; “yazit-yok” kimliği artık doğrulanmış tarih sınırını taşıyor. Dönem sınırı yeni machu-picchu-ams-kullanim-araligi kaydındaki yaklaşık kullanım modeline göre yazıldı.
Sınıflandırma güveni: yüksek
Kanıt
Çalışma erken sömürge kayıtlarında Picchu adını ve 1588 belgesinde Huayna Picchu yerleşimine dönme isteğini değerlendirir.
The Ancient Inca Town Named Huayna Picchu, s. 24–27, Archival Documents ve Conclusions (doğrudan)
Çalışma Cisneros’un 1904 atlasında Huayna Picchu adlı yerleşimin arkeolojik alanlar arasında anıldığını aktarır.
The Ancient Inca Town Named Huayna Picchu, s. 24; Cisneros 1904:41 aktarımı (doğrudan)
1911 Quevedo tanıklığı ve 1912 Ferro’nun verdiği ad, çalışmada Huayna Picchu önerisini destekleyen yakın dönem kayıtları olarak değerlendirilir.
The Ancient Inca Town Named Huayna Picchu, s. 18–19 ve s. 26–27 (doğrudan)
Karşı kanıt
Yazarlar 1904 ve 1911–1912 adlandırmalarının İnka döneminden yüzlerce yıl sonraya ait olduğunu ve modern yer adları olabileceğini açıkça belirtir.
The Ancient Inca Town Named Huayna Picchu, s. 26–27, Conclusions (karşı kanıt)
Kaynaklar
- The Ancient Inca Town Named Huayna Picchu
Yazarın yüklediği tam metin okundu. Çevrimiçi yayın 13 Ağustos 2021; cilt 42(1), s. 17–31, 2022. DOI ve kalıcı kaynak kimliğindeki 2021 çevrimiçi tarihi korur; dergi sayısının yılıyla aynı değildir. Arşiv belgeleri ve Cisneros atlası bu makaledeki aktarım üzerinden kontrol edildi, özgün belgeler ayrıca okunmadı.
Bingham’ın 1911 ziyaretinden önce Machu Picchu’yu bilen ve sırtta tarım yapan belirli yöre sakinleri vardı.Yerleşik görüş
İnceleme: Taslak — henüz editoryal inceleme kaydı yok
İnceleme notu: “Hiçbir zaman kayıp değildi” genellemesi geri çekildi. Tam makaledeki belirli ziyaretler kontrol edildi; Bingham kitabının tam metni bu turda okunmadı. Önceki “iki karşı kanıt yazıldı” notu veriyle uyuşmuyordu; gerçek sınır maddesi eklendi.
Sınıflandırma güveni: yüksek
Kanıt
Çiftçi Melchor Arteaga, daha önce bildiği harabelere Bingham’ı götürmeyi kabul etti; sırttaki bir çocuk son bölümde yol gösterdi.
The Ancient Inca Town Named Huayna Picchu, s. 19, Bingham’s 1911 Visit to Machu Picchu (doğrudan)
Bingham’ın ziyaret ettiği sırtta tarım yapan iki aileden ve Lizárraga’nın 1902 tarihli ziyaret izinden söz edilir.
The Ancient Inca Town Named Huayna Picchu, s. 19–20 ve Fig. 1 (doğrudan)
1904 atlasının yerleşim kaydı Bingham’ın 1911 ziyaretinden yedi yıl öncedir.
The Ancient Inca Town Named Huayna Picchu, s. 24; Cisneros 1904:41 aktarımı (doğrudan)
Bingham’ın Lost City of the Incas başlığı, kayıp şehir anlatısının kendi kitabındaki çerçevesidir.
Lost City of the Incas, Kitap başlığı: Lost City of the Incas (iddianın kökeni)
Karşı kanıt
Araştırmanın sonuç bölümüne göre harabeleri az sayıda kişi biliyordu; dağ adlarının yaygın bilinmesi yerleşimin de yaygın bilindiğini göstermez.
The Ancient Inca Town Named Huayna Picchu, s. 26, Conclusions (karşı kanıt)
Kaynaklar
- The Ancient Inca Town Named Huayna Picchu
Yazarın yüklediği tam metin okundu. Çevrimiçi yayın 13 Ağustos 2021; cilt 42(1), s. 17–31, 2022. DOI ve kalıcı kaynak kimliğindeki 2021 çevrimiçi tarihi korur; dergi sayısının yılıyla aynı değildir. Arşiv belgeleri ve Cisneros atlası bu makaledeki aktarım üzerinden kontrol edildi, özgün belgeler ayrıca okunmadı.
- Lost City of the Incas
1948 özgün eserin yılıdır; listelenen Weidenfeld & Nicolson ve ISBN daha sonraki yeniden basımı tanımlar. Bu denetimde kitap pasajları okunmadı; yalnız başlık, keşif anlatısının çerçevesi olarak tutuluyor. Yerel rehber ve tarım kanıtları Amado Gonzales ve Bauer’in belge incelemesine bağlandı.
Machu Picchu’dan seçilmiş 34 mezar bireyinin DNA verileri, ayrıntılı modellenebilen 30 bireyde And, kıyı ve Amazonya bağlantılı farklı soy profilleri gösteriyor.Yerleşik görüş
İnceleme: Taslak — henüz editoryal inceleme kaydı yok
İnceleme notu: Tam makale ve şekil 4 kontrol edildi. 34 veri/30 model ayrımı, tek yakın akraba çifti ve kimlik sınırı eklendi. Yanacona/eski aclla topluluğunun mitma kanıtı olduğu yönündeki önceki ifade kaynakla ters düşüyordu ve düzeltildi. “ucte-bir-amazon” kalıcı kimliği korunuyor; eski oran iddiası yerine modellerin kapsamı yazıldı. Konu uzmanı incelemesi kayıtlı değildir. Dönem sınırı yeni machu-picchu-ams-kullanim-araligi kaydındaki yaklaşık kullanım modeline göre yazıldı.
Sınıflandırma güveni: yüksek
Kanıt
34 bireyden genom genelinde DNA verisi üretildi; 30 birey ayrıntılı soy modelleri için yeterli veriye sahipti.
Soy modellerinde Amazonya bağlantılı profiller hem tek başına hem başka soylarla birlikte görülür; bütün personelin oranı bu seçilmiş örneklemden hesaplanamaz.
Tek bir birinci derece akraba çifti MP4b–MP4f saptanır; yazarlar bunu muhtemel anne–kız çifti olarak yorumlar. Diğer bireylerde yakın akrabalık saptanmaz.
And yaylaları, Peru kıyıları ve Amazonya bağlantılı profiller bulunur. Makale, Orta Şili/Batı Arjantin sınır bölgesinin temsil edilmediğini belirtir.
Yazarlar gözlenen çeşitliliği, birlikte taşınan mitimaes gruplarıyla eşitlemek yerine yanacona ve eski aclla mezar topluluğu yorumuyla uyumlu bulur.
Karşı kanıt
Mezarlar hizmet gruplarıyla ilişkilendirilir; seçilmiş bireyler malikânenin bütün nüfusunu, kraliyet ailesini ve ziyaretçileri temsil etmez.
Genetik soyun, kişinin yaşadığı veya tanımladığı kimliği zorunlu olarak yansıtmadığı makalede açıkça belirtilir.
Bazı karışık profiller örneklenmemiş bölgelerin soylarını temsil edebilir; karışımın Machu Picchu’da gerçekleştiği her birey için belirlenemez.
Açık sorular
- Örneklenmeyen bölgeler alternatif soy modellerini nasıl değiştirir?
- Her bireyin atalarındaki karışım hangi yerde ve dönemde oluştu?
Kaynaklar
- Insights into the genetic histories and lifeways of Machu Picchu's occupants
Tam metin Max Planck kurumsal arşivinden okundu: https://pure.mpg.de/rest/items/item_3524132/component/file_3524137/content . 34 bireyden genom genelinde veri, 30 birey için ayrıntılı soy modeli var. Hizmet grubu yorumu arkeolojik/tarihsel bağlama dayanır; DNA meslek veya etnik kimlik ölçmez. Makale topluluğu yanacona ve eski aclla ile ilişkilendirir, mitimaes ile eşitlemez.
↩ Kanıt 1 ↩ Kanıt 2 ↩ Kanıt 3 ↩ Kanıt 4 ↩ Kanıt 5 ↩ Kanıt 6 ↩ Kanıt 7 ↩ Kanıt 8
Machu Picchu, Bingham’ın 1911’de aradığı İnka direniş merkezi Vilcabamba ile aynı yerleşimdir.Çürütülmüş
İnceleme: Taslak — henüz editoryal inceleme kaydı yok
İnceleme notu: “Unvan şuraya aittir” yerine test edilebilir yerleşim kimliği iddiası yazıldı. Bingham’ın Espíritu Pampa’yı önemsiz bulduğu, kesin terk yılı ve şehir/malikâne karşıtlığı önceki kanıt maddelerinden çıkarıldı. Bauer ve diğerleri 2015 tam kitap erişimi bu turda sağlanamadı; kazıların tamamı denetlenmiş sayılmıyor. İşlev, araştırma hedefi ve yayıncı bağlamı ayrıldı. Uzman incelemesi kayıtlı değildir.
Sınıflandırma güveni: orta
Kanıt
Bingham’ın 1911 araştırmasının hedefi Vitcos ve Vilcabamba’yı bulmaktı.
The Ancient Inca Town Named Huayna Picchu, s. 18–19, Bingham’s 1911 Visit to Machu Picchu (doğrudan)
Lost City of the Incas, Bingham’ın kitabının başlığıdır; başlık bir yerleşimin tarihsel kimliği için tek başına kanıt değildir.
Lost City of the Incas, Kitap başlığı: Lost City of the Incas (iddianın kökeni)
Karşı kanıt
Genetik çalışmanın girişinde Machu Picchu, Pachacuti ile ilişkilendirilen kraliyet malikânesi olarak ele alınır; kent sözcüğünün kullanımı bu işlevle çelişmek zorunda değildir.
Yayıncı açıklaması, Vitcos ve Espíritu Pampa araştırmalarını Vilcabamba bölgesindeki 1536–1572 direniş bağlamına yerleştirir.
Kaynaklar
- The Ancient Inca Town Named Huayna Picchu
Yazarın yüklediği tam metin okundu. Çevrimiçi yayın 13 Ağustos 2021; cilt 42(1), s. 17–31, 2022. DOI ve kalıcı kaynak kimliğindeki 2021 çevrimiçi tarihi korur; dergi sayısının yılıyla aynı değildir. Arşiv belgeleri ve Cisneros atlası bu makaledeki aktarım üzerinden kontrol edildi, özgün belgeler ayrıca okunmadı.
- Insights into the genetic histories and lifeways of Machu Picchu's occupants
Tam metin Max Planck kurumsal arşivinden okundu: https://pure.mpg.de/rest/items/item_3524132/component/file_3524137/content . 34 bireyden genom genelinde veri, 30 birey için ayrıntılı soy modeli var. Hizmet grubu yorumu arkeolojik/tarihsel bağlama dayanır; DNA meslek veya etnik kimlik ölçmez. Makale topluluğu yanacona ve eski aclla ile ilişkilendirir, mitimaes ile eşitlemez.
- Vilcabamba and the Archaeology of Inca Resistance
Yayıncı sayfasındaki künye ve kitap açıklaması kontrol edildi; ISBN basılı baskıya göre düzeltildi. Açık erişim kitap bağlantısı robot doğrulamasında kaldı; tam kitaptaki pasajlar bu turda okunamadı. Yayıncı açıklaması yalnız bağlam olarak kullanılıyor.
- Lost City of the Incas
1948 özgün eserin yılıdır; listelenen Weidenfeld & Nicolson ve ISBN daha sonraki yeniden basımı tanımlar. Bu denetimde kitap pasajları okunmadı; yalnız başlık, keşif anlatısının çerçevesi olarak tutuluyor. Yerel rehber ve tarım kanıtları Amado Gonzales ve Bauer’in belge incelemesine bağlandı.
Machu Picchu’nun Plaza Principal ve yakın teraslarında jeofizik inceleme, yüzey altında drenaj ve dolgu düzenlemelerine ilişkin bulgular gösteriyor.Yerleşik görüş
İnceleme: Taslak — henüz editoryal inceleme kaydı yok
İnceleme notu: Masini makalesinin tam metni okundu. “Yüzlerce drenaj kanalı”, “her teras aynı katmanlarda” ve “emeğin çoğu kesin yer altında” genellemeleri geri çekildi. Önceki Wright ve Valencia Zegarra 2000 kitabı (ISBN 9780784404447) bu turda okunmadı; oran hesabının yöntemi doğrulanamadı. Kitap bu makalenin reference 6 atfında izlenebilir; okunmuş bağımsız kanıt olarak listelenmiyor. Dönem sınırı yeni machu-picchu-ams-kullanim-araligi kaydındaki yaklaşık kullanım modeline göre yazıldı.
Sınıflandırma güveni: orta
Kanıt
Jeofizik yorum, Plaza Principal altında doğal su toplama alanının drenaj düzenlemeleriyle dönüştürüldüğünü destekler.
İnceleme Plaza Principal ile bitişik terasları kapsar; yüzey altı yapı ve dolgu düzenlemeleri yorumlanır.
Birden fazla ölçüm yöntemi, çalışma alanında farklı yapım evrelerini ve gömülü drenaj havzasını araştırır.
Karşı kanıt
Tartışma bölümündeki yaklaşık %60 değeri, havzanın drenaj için yeniden düzenlenmesi emeğine ilişkin önceki Wright ve Valencia Zegarra kaynağına atıfla aktarılır.
Çalışmanın ölçümleri gömülü yapı ve evreleri araştırır; bütün sitenin iş gücü dağılımına ilişkin bağımsız bir sayım sunmaz.
Kaynaklar
- Non invasive subsurface imaging to investigate the site evolution of Machu Picchu
Tam metin okundu. Plaza Principal ve bitişik terasların yüzey altı ölçümü drenaj ve dolgu düzenlemelerini destekler. Tartışmadaki yaklaşık %60 değeri önceki Wright ve Valencia Zegarra kitabından aktarılır; bu makalenin bağımsız emek ölçümü değildir.
Lipa ve diğerleri, Sacsayhuaman’daki bir İnka taş duvarının sismik davranışını rijit cisim dinamiğiyle modeller; bu Machu Picchu’daki bütün duvarlar için dayanım garantisi değildir.Yerleşik görüş
İnceleme: Taslak — henüz editoryal inceleme kaydı yok
İnceleme notu: Erişim yalnız yayıncı özetiyle sınırlı. Tam bölüm sonuçları ve model varsayımlarının ayrıntıları doğrulanamadı; özetten daha ileri sayısal iddia yapılmıyor. Önceki Protzen 1993 (ISBN 9780195070699) kitabı bu turda okunmadı; taş alet, geometri ve yineleme maddeleri bu modelin doğrudan kanıtı olarak tutulmadı. İlk metindeki bütün duvarlara dayanım aktarımı geri çekildi.
Sınıflandırma güveni: orta
Kanıt
Özet, Sacsayhuaman’daki bir duvarın bloklarını düzensiz şekilleriyle rijit cisimler; temaslarını normal ve kayma rijitliği arayüzleri olarak modeller.
Karşı kanıt
Yayıncı özeti yöntemin olası göçme mekanizmalarını incelemeye yararlı olduğunu belirtir; hasarsızlık veya her depremde eski konuma dönüş garantisi vermez.
Özette incelenen saha Sacsayhuaman’dır. Machu Picchu için ölçülmüş bir gerçek deprem kaydı raporlanmaz.
Kaynaklar
- Evaluation of the Seismic Behaviour of an Inca Stone Wall Using Rigid Body Dynamic Methods
Yalnız yayıncı özeti ve künye kontrol edildi; tam bölüm okunmadı. Çevrimiçi tarih 4 Eylül 2023, yayıncı Cite this paper künyesi 2024. Modelin sahası Sacsayhuaman’dır; Machu Picchu değildir. Kalıcı kaynak kimliği 2023 olarak korunuyor.
Burger ve diğerlerinin 2021 AMS çalışması, Machu Picchu’nun kullanımı için yaklaşık MS 1420–1532 aralığı önerir; bu bütün yapıların kesin inşa yılı değildir.Yerleşik görüş
İnceleme: Taslak — henüz editoryal inceleme kaydı yok
İnceleme notu: Yeni ve bağımsız kronoloji kaydı. 2021 çalışmasının yalnız yayıncı özeti okundu; ayrıntılı modelin tam metni doğrulanamadı. İnşa yılıyla kullanım aralığı ayrıldı; konu uzmanı incelemesi kayıtlı değildir.
Sınıflandırma güveni: yüksek
Kanıt
Yayıncı özeti yerleşimin yaklaşık MS 1420–1532 arasında kullanıldığını önerir.
2023 DNA çalışması, daha önce 26 Machu Picchu bireyinin doğrudan AMS ile tarihlendiğini anlatır.
Karşı kanıt
Mezar bireylerinin tarihlendirilmesinden bütün yapıların aynı yılda inşa edildiği sonucu çıkmaz.
Kaynaklar
- New AMS dates for Machu Picchu: results and implications
Yalnız Cambridge yayıncı özeti ve künye kontrol edildi; tam tarih modelinin yöntem ve ek verileri bu turda okunmadı. 26 mezar bireyinin AMS tarihlenmesi ayrıca Salazar 2023 tam metninde anlatılıyor.
- Insights into the genetic histories and lifeways of Machu Picchu's occupants
Tam metin Max Planck kurumsal arşivinden okundu: https://pure.mpg.de/rest/items/item_3524132/component/file_3524137/content . 34 bireyden genom genelinde veri, 30 birey için ayrıntılı soy modeli var. Hizmet grubu yorumu arkeolojik/tarihsel bağlama dayanır; DNA meslek veya etnik kimlik ölçmez. Makale topluluğu yanacona ve eski aclla ile ilişkilendirir, mitimaes ile eşitlemez.
Bu dosyayı yeniden yayımlayın
İçerik CC BY-SA 4.0 lisanslıdır; atıf ve lisans bağlantısını verin, değişiklikleri belirtin, uyarlamaları aynı lisansla paylaşın. Önerilen atıf:
Kanıt Atlası (turer73). «Machu Picchu: Dört İddiayı Sınamak.» Kanıt Atlası, https://kanitatlasi.com/articles/machu-picchu.html · CC BY-SA 4.0.
