Babil
Kentin arkeolojik gerçekliği ile yüzyıllar içinde büyüyen sembolik Babil anlatısını ayırır.
10 bulgu
Konu merkezi 01
Kentler, Yapılar ve Uygarlıklar
«Kayıp şehir» anlatısı güçlüdür: cangılın yuttuğu kent, kumun örttüğü uygarlık, kimsenin bilmediği bir yer. Ama bu dosyalar aynı anlatının neresinde durduğunu sorar. Bir yerin «kaybolması» genellikle insanların kaybolması demek değildir; yapının terk edilmesi, hatırlanma biçiminin değişmesi demektir.
Bu merkezdeki dosyalar, yerleşimin görünen kalıntısı ile görünmeyen altyapısını ayırır: Petra'da kaya mezarları değil su sistemi kenti yaşatır; Angkor'da tapınaklar değil su ağı kentin ölçeğini gösterir. Her dosyada ölçülebilen ile varsayılan ayrı izlenir.
Bu merkezdeki dosyalar
Kentler insanı dönüştürür.
Arkeoloji & Kentler
Dosya 04
Kaya suyu saklar.
Arkeoloji & Kentler
Dosya 06
Petra
Petra'nın görünen anıtlarının ötesindeki su, ticaret ve kent altyapısını inceler.
4 bulgu
Su bilgiyi aktarır.
Bilim & Teknoloji
Dosya 07
Şuşter
Antik hidrolik sistemlerde bilgi ve teknoloji aktarımının izini sürer.
2 bulgu
Uygarlıklar iz bırakır.
Arkeoloji & Kentler
Dosya 10
Angkor
LiDAR kapsamını, bölgesel nüfus modelini, iklim kaydını ve yerel kullanım kronolojilerini ayırır; dönüşümün nedenlerini açık sorularla izler.
4 bulgu
Ölçü ile yorum ayrı okunur.
Arkeoloji & Kentler
Dosya 11
Taş Tepeler
Göbekli Tepe ve Karahantepe’de kazı kapsamını, alan ölçülerini ve yapı yorumlarını kaynaklarıyla ayıran inceleme.
10 bulgu
Dağlar da hikâye anlatır.
Arkeoloji & Kentler
Dosya 12
Machu Picchu
Keşif, ad, malikâne işlevi ve Vilcabamba arayışını; DNA ve tarihlemenin sınırlarıyla inceler.
7 bulgu
Gölge ölçülebilir bir iddiadır.
Arkeoloji & Kentler
Dosya 13
Chichén Itzá
Akustik, astronomi ve ritüel iddialarını test edilebilirlik sınırında inceler.
4 bulgu
İnsan doğayla şekillenir.
Arkeoloji & Kentler
Dosya 14
Kapadokya
Yeraltı kentleri ve ölçek iddialarında ölçülmüş olanla varsayılanı ayırır.
5 bulgu
Arşiv iktidarı konuşturur.
Metin & İnanç
Dosya 15
Persepolis
İmparatorluk merkezini saray kabartmalarından çok idari arşivler üzerinden okur.
4 bulgu
Kil hafızayı korur.
Metin & İnanç
Dosya 09
Sümer
Sümer tabletlerinde idari kayıtları, erken sözcük listelerini ve dil yorumlarını ayırır; korunmuş belgelerin neyi gösterdiğini ve hangi soruların açık kaldığını inceler.
12 bulgu
Miras bakışla seçilir.
Yöntem & Tarihyazımı
Dosya 18
Roma
Ölçüm, model ve aktarımı ayırır; bölgesel maddi değişimi ve 476’nın siyasi kapsamını kaynaklarla sınar.
6 bulgu
Kent büyüdü, efsane onu izledi.
Arkeoloji & Kentler
Dosya 29
Uruk
Uruk'un kentleşme, yazı, ekonomi ve uzak ağlardaki rolünü; Gilgameş, Enmerkar, Erech ve modern sahte tarih iddialarından ayıran kanıt odaklı inceleme.
30 bulgu
Zaman çizgisi
MÖ 605–562
II. Nebukadnezar zirvesi; Tevrat'ın 'Babil'i bu Babil, sembolik anlatı sonradan büyür
Babil →MÖ 4.–1. yy
Nabatiler ticaret yollarını tutuyor; kent su sistemiyle okunur
Petra →9.–15. yy
Angkor’un düşük yoğunluklu yerleşim ağı; yerel gerileme ve sonraki kullanımlar farklı kronolojilerle incelenir
Angkor →~16. yy
Machu Picchu muhtemelen İspanyol istilasından kısa süre sonra terk edildi; doğrudan terk kaydı ve kesin tarih yok, 'keşif' anlatısı 1911 sonrasıdır
Machu Picchu →Temel kavramlar
Terk edilmeBir yerleşimin işlev kaybıyla boşalması; çöküşle değil, dönüşümle de açıklanabilir.
Kanıt yokluğuBir izin bulunmaması, olayın olmadığını göstermez; yalnızca kaydın sınırını gösterir.
Uzaktan algılamaLiDAR gibi yöntemlerle bitki örtüsü altındaki yapı izlerinin haritalanması.
StratigrafiKatman sıralaması üzerinden yapıların ve buluntuların göreli tarihlenmesi.
Yeniden adlandırmaBir yerin sonraki kuşaklar tarafından yeni adlar ve işlevlerle anılması; 'kaybolma' duygusunun kaynaklarından biri.
Açık sorular
- Angkor'un nüfusu hangi tarihte hangi hızla azaldı; su ağının bozulması sebep mi sonuç muydu?
- Kapadokya yeraltı yerleşimlerinin ilk oyulma tarihi stratigrafiyle belirlenebilir mi?
- Chichén Itzá'daki akustik etkiler yapının tasarım amacı hakkında ne söyleyebilir?
- Petra'nın nüfus kapasitesi hangi bağımsız yöntemle sınanabilir?